Sakhr MSX Ev Bilgisayarları ve Al-Alamiah (1985)
Arap Dünyasında Donanım Tabanlı Arapça Yazı İşleme, BASIC Sakhr ve Kartuş Oyun Kültürünü Kurumsallaştıran İki Dilli MSX Ailesi
Kuveytli girişimci Muhammed eş-Şarih (Mohammed Al-Sharekh) tarafından kurulan Al-Alamiah şirketinin 1985'ten itibaren Yamaha, Sanyo ve Samsung donanım ortaklıklarıyla geliştirdiği iki dilli Sakhr MSX ve MSX2 bilgisayar ailesi (AX-150, AX-170, AX-230, AX-350/370), ROM tabanlı Arapça hat işleme teknolojisi, Arapçalaştırılmış BASIC yorumlayıcısı ve yüzlerce kartuş yazılımıyla Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da ev bilişimini yaygınlaştırmıştır.
Al-Alamiah'ın Kuruluşu, Japon-Kore OEM Ortaklıkları ve Donanımda Arapçalaştırma
1980'lerin başında Batı ve Japonya kaynaklı 8-bit ev bilgisayarları yalnızca Latin veya Katakana karakter kümelerini desteklediği için Arap alfabesinin sağdan sola yazım yönü, harflerin kelime başı-ortası-sonu-yalın konumlarına göre değişen bitişik biçimleri ve hareke (teşkil) işaretleri standart mikroişlemcilerde ciddi bir mühendislik engeli oluşturuyordu. Kuveytli ekonomist ve iş insanı Muhammed eş-Şarih tarafından 1982'de kurulan Al-Alamiah, bu dil engelini aşmak üzere ASCII Corporation ve Microsoft'un 1983'te tanımladığı modüler MSX standardını temel mimari olarak seçti. Kuveyt, Kahire ve Tokyo'daki araştırma ekiplerini koordine eden şirket; Yamaha, Sanyo, Hitachi ve Güney Koreli Samsung gibi üreticilerle donanım ortaklıkları kurarak 1985'ten itibaren Sakhr (Arapça 'kaya' anlamında) markalı bilgisayarları piyasaya sürdü. Sanyo tabanlı MSX1 sınıfı AX-150 ve yaygın kabul gören AX-170 modellerini, Yamaha V9938 grafik yongasıyla güçlendirilmiş MSX2 sınıfı AX-230, AX-350 ve AX-370 sistemleri izledi. Her ünite, bağlamsal Arapça harf birleştirme algoritmalarını doğrudan salt okunur bellek (ROM) yongalarında barındırıyor, çift alfabeli klavye sunuyor ve öğrencilerin Arapça komutlarla kod yazmasına olanak tanıyan BASIC Sakhr yorumlayıcısıyla açılıyordu.
Renk Kodlu ROM Kartuş Ekosistemi, Eğitsel Oyunlar ve 1990 Sonrası Yazılım Dönüşümü
Donanım satışlarını yerel içerik üretimiyle destekleyen Al-Alamiah, Kahire ve Kuveyt'teki yazılım stüdyolarında yüzlerce özgün ve uyarlama ROM kartuşu ile disket yazılımı geliştirdi. Tüketicilerin yaş ve içerik türünü kolayca ayırt edebilmesi için kartuş gövdeleri bileşen ve kategori bazında sınıflandırıldı: matematik, coğrafya, Arapça dilbilgisi ve mantık bulmacalarını kapsayan eğitsel oyunlar, kelime işlemci ve veritabanı araçları, Kur'an-ı Kerim ve hadis dizin yazılımları ile Japon MSX kataloğundan lisanslanıp Arapçaya yerelleştirilen aksiyon ve strateji oyunları tek bir ekosistemde toplandı. Bu sayede Sakhr makineleri 1980'lerin ikinci yarısında Körfez ülkeleri, Mısır, Suriye, Ürdün ve Kuzey Afrika'daki hem devlet okulu bilgisayar laboratuvarlarına hem de orta sınıf evlere yüz binlerce adet satıldı. Ağustos 1990'daki Körfez Savaşı sırasında Kuveyt merkezli tesislerin zarar görmesi üzerine operasyonlarının ağırlık merkezini Kahire'deki Serbest Bölge'ye taşıyan Sakhr, donanım üretiminin ardından 1990'larda optik karakter tanıma (OCR), makine çevirisi ve doğal dil işleme yazılımlarına yöneldi; AX serisi ise Arap dünyasında ilk kuşak oyun ve programlama kültürünün maddi temelini oluşturdu.