Intel Pentium (1993 Süperskalar İşlemci Devrimi)
Intel Pentium (P5 kod adlı mimari), 22 Mart 1993 tarihinde piyasaya sürülen ve bilgisayar dünyasında saat frekansı başına komut işleme kapasitesini katlayan beşinci nesil x86 mikroişlemcisidir. Intel'in sayısal model numaraları (80486) yerine tescilli bir marka ismi kullandığı ilk işlemci olan Pentium; çift boru hatlı (U ve V) süperskalar mimarisi, 64-bit harici veri veriyolu ve dönemin süper bilgisayarlarını aratmayan dahili Kayan Nokta Birimi (FPU) ile kişisel bilgisayarları gerçek zamanlı üç boyutlu poligon simülasyonları çalıştırabilen eğlence platformlarına dönüştürmüştür. John Carmack'ın 1996 tarihli *Quake* oyunu doğrudan Pentium FPU mimarisi için optimize edilmiştir.
P5 Mimarisi ve Süperskalar Boru Hattı
Pentium'un teknik kalbinde, tek bir saat döngüsünde iki bağımsız tam sayı komutunu aynı anda çalıştırabilen süperskalar mimari yer alıyordu. U ve V adı verilen iki boru hattı sayesinde işlemci, 486 mimarisine kıyasla aynı saat frekansında iki kata yakın performans sunuyordu. 64-bitlik genişletilmiş veri veriyolu, sistem belleğinden işlemci önbelleğine devasa veri akışı sağlayarak grafik dokuları ve ses verilerinin darboğaz yaşamasını engelledi.
FPU Gücü ve Quake Devrimi
Pentium'un video oyunları açısından en radikal kazanımı, yeniden tasarlanan pipelined (ardışık düzenli) Kayan Nokta Birimi (FPU) oldu. 486'da onlarca döngü süren kayan nokta bölme ve çarpma işlemleri, Pentium'da birkaç döngüye indirildi. 1996 yılında John Carmack, *Quake* oyununun yazılımsal 3D render motorunu yazarken Pentium'un bu özelliğinden yararlandı. Carmack, U boru hattında tam sayı z-tamponlama ve poligon tarama hesaplarken, V hattında FPU ile perspektif doğrulamalı doku haritalaması yaptırarak 3D hızlandırıcı kartsız akıcı poligon dünyalar yarattı.
FDIV Bölme Hatası ve MMX Dönemi
1994 sonlarında matematikçi Thomas Nicely tarafından keşfedilen Pentium FDIV bölme hatası, Intel'in işlemcileri geri çağırmasına ve 475 milyon dolarlık bir maliyet üstlenmesine neden oldu; ancak bu kriz Intel'in tüketici güvenini ve kurumsal kalite kontrolünü güçlendirdi. 1997'de tanıtılan Pentium MMX ise 57 yeni SIMD komutu ekleyerek 2D sprite animasyonları, video oynatma ve ses efektlerinde yüzde 20-30 ek performans artışı sağladı.