AMD (Advanced Micro Devices)
Advanced Micro Devices (AMD), 1 Mayıs 1969 tarihinde Jerry Sanders ve Fairchild Semiconductor kökenli yedi mühendis arkadaşı tarafından Sunnyvale, Kaliforniya'da kurulan küresel mikroişlemci ve yarı iletken devidir. Bilgisayar ve video oyunu tarihindeki rekabeti canlı tutan en kritik aktörlerden biri olan AMD; x86 mimarisinde Intel'in tekeline meydan okumuş, 2000 yılında 1 GHz hız sınırını dünyada ilk aşan ticari işlemci olan Athlon'u piyasaya sürmüş, 2006 yılında Kanadalı grafik devi ATI Technologies'i satın alarak Radeon GPU ekosistemini bünyesine katmış ve PlayStation 4, Xbox One, PlayStation 5 ve Xbox Series X/S konsollarının tamamına özel APU (CPU+GPU hibrit) yongaları üreterek modern konsol pazarının donanımsal omurgasını oluşturmuştur.
Kuruluş, İkinci Kaynak Üreticilik ve Bağımsız x86 Çıkışı
AMD, ilk yıllarında mantık devreleri ve RAM yongaları üretti. 1982'de IBM'in PC için Intel 8086 işlemcilerini seçerken 'ikinci bir tedarikçi kaynak' şartı koşması üzerine Intel ile teknoloji takas anlaşması imzaladı. Ancak Intel 386 neslinde mimariyi tekeline almaya çalışınca AMD, 1991 yılında tamamen tersine mühendislikle geliştirdiği Am386 yongasını piyasaya sürdü. Am386 ve Am486, Intel muadillerinden daha yüksek saat hızlarını daha erişilebilir fiyatlarla sunarak PC oyunculuğunun geniş kitlelere yayılmasında belirleyici rol oynadı.
K6, 3DNow!, Athlon ve 1 GHz Eşiği
1997'de çıkan AMD K6 ve 1998'de tanıtılan K6-2, çığır açan '3DNow!' kayan nokta SIMD komut setini içeriyordu. Bu teknoloji, *Quake II* gibi 3D aksiyon oyunlarında grafik işlemeyi inanılmaz hızlandırdı. 1999 yılında Dirk Meyer liderliğinde tasarlanan AMD Athlon (K7) ise endüstride deprem etkisi yarattı. Mart 2000'de Athlon, Intel'in Pentium III'ünü geride bırakarak dünya tarihinde ticari olarak 1.0 GHz saat hızına ulaşan ilk mikroişlemci oldu. AMD ayrıca 2003 yılında x86-64 (AMD64) mimarisini geliştirerek günümüz 64-bit bilgisayar standardını belirledi.
ATI Satın Alımı, Konsol APU Hakimiyeti ve Zen Çağı
2006 yılında AMD, 5.4 milyar dolarlık dev bir operasyonla Kanadalı grafik yongası devi ATI Technologies'i satın aldı ve GPU teknolojilerini kendi işlemcileriyle birleştiren APU vizyonunu başlattı. Dr. Lisa Su'nun CEO olmasıyla birlikte tanıtılan Zen mimarili Ryzen işlemciler masaüstü pazarında fırtına estirirken, AMD'nin özel yonga birimi Sony ve Microsoft'un yeni nesil konsollarının kalbine oturdu. PlayStation 5, Xbox Series X ve Valve Steam Deck gibi çağdaş oyun donanımlarının tümü AMD'nin x86 Zen CPU ve RDNA GPU mimarilerini kullanmaktadır.