GAP GAME ARCHIVE PROJECT

Yunanistan 3037/2002 Sayılı Elektronik Oyun Yasağı Krizi (2002)

Yasa Dışı Kumar Makineleri Skandalı Sonrası Tüm Elektronik ve Bilgisayar Oyunlarını Yasaklayan Yasa, Selanik Davası ve AAD C-65/05 Kararı

Greece · 2002 · industry

Yunanistan Parlamentosu tarafından yasa dışı kumar makinelerini önleme gerekçesiyle 30 Temmuz 2002'de yürürlüğe konulan 3037/2002 sayılı Yasa, kumar yazılımları ile eğlence yazılımlarını ayırt etmek yerine lisanslı kumarhaneler dışındaki tüm kamusal ve özel alanlarda bilgisayar, konsol, arcade ve cep telefonu oyunlarını yasaklamış; Selanik'teki internet kafe baskınları sonrasında anayasal tartışmalara ve Avrupa Adalet Divanının 26 Ekim 2006 tarihli C-65/05 ihlal kararına yol açmıştır.

Yunanistan 3037/2002 Sayılı Elektronik Oyun Yasağı Krizi (2002)

Siyasi Kumarhane Skandalı ve 3037/2002 Sayılı Yasanın Mutlak Yasak Metni

2002 yılının ilk aylarında Yunanistan'da ulusal televizyon kanallarında yayımlanan gizli kamera araştırmaları, halk arasında frouthakia (meyve makineleri) olarak adlandırılan yasa dışı elektronik kumar terminallerinin ülke genelinde kayıt dışı bir ekonomi oluşturduğunu ve iktidardaki PASOK partisinden bir parlamento üyesinin yasa dışı kumar işletmecileriyle görüntülendiğini ortaya çıkardı. Vergi kaybı ve siyasi yolsuzluk iddialarının yarattığı kamuoyu baskısı karşısında hükümet, eğlence amaçlı jetonlu makinelerin tek bir tuş kombinasyonuyla yasa dışı kumar yazılımına dönüştürülebildiğini ve denetim memurlarının sahada kumar yazılımı ile video oyunu yazılımını teknik olarak ayırt edemediğini ileri sürdü. Bu gerekçeyle hazırlanan 3037/2002 sayılı Yasa, Yunanistan Parlamentosunda kabul edilerek 30 Temmuz 2002 tarihli ve ΦΕΚ A' 174 sayılı Hükümet Gazetesi'nde yayımlanıp yürürlüğe girdi. Yasanın 1., 2. ve 3. maddeleri yalnızca kumar makinelerini değil; teknik tanımı gereği elektrikli, elektromekanik ve elektronik mekanizmalarla çalışan tüm oyunların yanı sıra bilgisayarlar, ev konsolları, jetonlu salon kabinleri ve cep telefonları üzerinde çalışan her türlü eğlence yazılımının lisanslı kumarhaneler dışındaki kamusal ve özel mekanlarda kurulmasını ve oynanmasını mutlak biçimde yasakladı. Yasanın 4. ve 5. maddeleri ise ihlal halinde üç aydan on iki aya kadar hapis cezası, tekerrürde artmak üzere makine başına 5.000 ila 75.000 avro idari para cezası ve işletme ruhsatının belediyelerce kesin olarak iptal edilmesini hükme bağladı.

İnternet Kafe Baskınları, Uluslararası Tepkiler ve 10 Eylül 2002 Selanik Davası

Yasanın yürürlüğe girmesinin hemen ardından Yunanistan polisi, özellikle Selanik ve Larisa kentlerindeki internet kafelere yönelik denetim ve baskınlar düzenledi. Müşterilerin yerel ağ üzerinden Counter-Strike ve çevrimiçi satranç oynadığının tespit edilmesi üzerine bilgisayarlara el konuldu ve internet kafe işletmecileri hakkında ceza davası açıldı. Yaklaşık bin beş yüz işletmeyi ve binlerce çalışanı temsil eden Yunanistan İnternet Kafeler Birliği ülke çapında kepenk kapatma eylemleri ve protestolar başlatırken; uluslararası sivil özgürlük örgütleri, oyun geliştiricileri ve yabancı basın, taşınabilir el konsolları veya cep telefonu oyunlarıyla ülkeyi ziyaret eden turistlerin dahi teorik olarak cezai yaptırımla karşılaşabileceğine dikkat çekti. Krizin ilk yargısal sınavı 10 Eylül 2002 tarihinde Selanik'te görüldü; Selanik Asliye Ceza Mahkemesi, Counter-Strike ve çevrimiçi satranç oynattıkları iddiasıyla yargılanan internet kafe sahiplerinin beraatine karar verdi. Mahkeme, maddi kazanç veya bahis unsuru içermeyen elektronik oyunların topyekûn yasaklanmasının Yunanistan Anayasası'nın kişiliğin serbestçe geliştirilmesini, ekonomik girişim özgürlüğünü ve ölçülülük ilkesini güvence altına alan 5. ve 25. maddelerine aykırı olduğuna hükmetti. Kararın ardından Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, yasayı yürürlükten kaldırmaksızın 24 Eylül 2002 tarihli idari genelgeyi yayımlayarak işletmeciye doğrudan veya dolaylı ek maddi menfaat sağlamayan ücretsiz oyunların kovuşturma kapsamı dışında tutulmasını istedi; ancak bakanlık genelgesinin parlamento yasasını hukuken geçersiz kılamaması nedeniyle cezai belirsizlik sürdü.

Avrupa Komisyonu İhlal Süreci, AAD C-65/05 Kararı (2006) ve 4002/2011 Sayılı Yasa

Ulusal mahkemelerdeki çelişkili uygulamalara paralel olarak Avrupa eğlence makineleri üreticileri ve Yunan internet kafe temsilcileri Avrupa Komisyonuna resmi şikayette bulundu. Komisyon, Ekim 2002'de Atina yönetimine resmi ihtar mektubu gönderdi, 2004'te gerekçeli görüşünü iletti ve Şubat 2005'te konuyu C-65/05 sayılı dosya (Avrupa Toplulukları Komisyonu / Yunanistan Cumhuriyeti) kapsamında Lüksemburg'daki Avrupa Toplulukları Adalet Divanına taşıdı. Avrupa Adalet Divanı, 26 Ekim 2006 tarihinde açıkladığı emsal nitelikteki kararında Yunanistan'ı iki temel hukuki noktada haksız buldu. İlk olarak Mahkeme, kumar niteliği taşımayan elektrikli, elektromekanik ve elektronik oyunların ile bilgisayar yazılımlarının kumarhaneler dışında yasaklanmasının Avrupa Topluluğu Antlaşması'nın malların serbest dolaşımını düzenleyen 28. maddesini, yerleşme serbestisini düzenleyen 43. maddesini ve hizmet sunma serbestisini düzenleyen 49. maddesini ihlal ettiğine; yasa dışı kumarla mücadele amacının çok daha ölçülü denetim yöntemleriyle sağlanabileceğine hükmetti. İkinci olarak Yunanistan'ın, bilgi toplumu hizmetlerini ve elektronik ürünleri doğrudan etkileyen teknik düzenleme taslağını yürürlüğe koymadan önce 98/34/EC sayılı Direktif uyarınca Komisyona bildirme yükümlülüğünü ihlal ettiği saptandı. Atina yönetiminin 2006 kararından sonra da yasayı değiştirmekte gecikmesi üzerine Komisyon günlük para cezası talebiyle ikinci aşama yaptırım sürecini başlattı; nihayet Yunanistan Parlamentosu, Ağustos 2011'de kabul ettiği 4002/2011 sayılı Yasanın 54. maddesiyle 3037/2002 sayılı Yasayı resmen yürürlükten kaldırarak eğlence oyunları ile şans oyunlarını birbirinden ayıran lisanslı düzenleyici çerçeveyi kurdu.

Verification Sources